Trong tiếng ve
râm ran
Nếu mùa hè mà vắng tiếng ve? Nắng vẫn lên và hoa lá vẫn reo cười. Phượng vẫn cháy màu khát khao, đỏ rực bên những tán xà cừ xanh thẫm. Mùa hè im tiếng trong cái nắng oi nồng.
Vậy nên, một sớm nào đó, trên một con đường nào, trong một khu vườn nào, khi mặt trời còn ngái ngủ và ngày mơ màng dụi mắt, dàn đồng ca mùa hạ bất chợt rộn ngân.
Không hẹn mà đến. Không tập dượt mà rất đồng thanh. Thế là lòng người bỗng dưng trỗi dậy với vô vàn cảm xúc. Tiếng ve của tự nhiên, của cuộc đời bí ẩn nhưng lại là “đặc sản” của tuổi học trò, của mùa chia ly.
Tuổi học trò của tôi đã qua mấy chục năm rồi. Nhưng không hiểu sao, mùa ve nào cũng làm tôi xao xuyến, nhất là khi nghe những tiếng ve đầu tiên vang lên trong vòm lá. Ngày xưa, tôi nào đâu biết cuộc đời ve ngắn ngủi đến không ngờ. Tôi cũng không hề biết trong đời, ấu trùng của ve có thể sống dưới lòng đất từ ba đến mười bảy năm, sau đó nó chui lên khỏi đất bám vào cây, làm động tác “kim thiền thoát xác” ngoạn mục, để lại trên cây lá bao nhiêu là chiếc vỏ vàng khô. Rồi ca hát, rồi đẻ trứng và chết đi chỉ sau vài tháng. Tôi chỉ biết rằng, nghe tiếng ve ngân là cả một khoảng trời “hái phượng, bắt ve” hiện về.
Thuở còn thơ, cô cậu học trò nào cũng mong đến mùa ve. Đơn giản là được nghỉ hè, được vui chơi thỏa thích đến ba tháng mà không hề phải bận tâm đến sách vở. Nghỉ hè về với ruộng vườn và những trò chơi bất tận vui của con trẻ. Những buổi liên hoan cuối năm của học trò nhà quê ở những ngôi trường làng cũng rôm rả trong tiếng ve ngân khắp sân trường. Và thực đơn buổi chia tay ngày ấy dễ thương không kể xiết. Lớp lớn thì nấu thêm món chè, lớp nhỏ thì nhà ai có gì đem nấy: Mít chín, thơm già, đu đủ chín, xoài non… Có bạn được mẹ nấu cho nồi xôi nếp mới, khệ nệ ôm tới lớp. Vậy mà tất cả các món đều ngon trong tình thầy trò mộc mạc, ấm áp. Chao ôi! Nhớ từng ánh mắt hồn nhiên của đám học trò trường làng.
Ve ve ve…
Tôi đắm hồn về những dấu yêu ngày cũ. Thuở hai chị em tôi đều học lớp cuối cấp, cùng ôn bài thi. Cây mít dưới bờ vườn đã bắt đầu thoang thoảng mùi trái chín. Cây ổi sẻ với những chùm trái vàng ruộm đung đưa trong gió. Và tiếng ve ngân vang. Một chiếc chiếu trải dưới gốc mít, mấy cuốn đề cương. Hai chị em ra rả học thi với dàn đồng ca mùa hạ. Có lúc ngủ quên, đến khi nghe mẹ gọi vào ăn cơm mới giật mình tỉnh mộng!
Đến khi từ biệt tuổi học trò, tôi mới nghe tiếng ve buồn. Bản giao hưởng mùa hạ ngân lên khúc chia ly. Tạm biệt mái trường, thầy cô và bạn bè của một thời áo trắng. Tạm biệt tuổi thơ. Tạm biệt tôi với khoảng trời thơ dại. Lòng rưng rưng theo tiếng ve ran trong vòm phượng đỏ. Tiếng ve của mùa thi đong đầy bao lo lắng mà cũng bay bổng ước mơ. Tôi đứng ở hai bờ cảm xúc nửa người lớn, nửa trẻ con mà buồn, mà vui, mà hồi hộp. Nghe ve kêu mà sống mũi cay cay. Muốn khóc…
… Bây giờ, mỗi khi nghe tiếng ve đầu mùa cất lên, tôi cũng nghe tim mình xôn xao những cảm xúc của thời đi học. Tiếng ve sôi ồn ào làm lòng người chẳng nguôi yên…
Mỗi năm, ve lại trở về như một người quen cũ, không cần gọi tên mà vẫn nhận ra nhau giữa bộn bề đời sống. Tôi đứng dưới một tán phượng nào đó, nghe tiếng ve dội xuống như những giọt nắng vỡ, chợt thấy mình bé lại. Hóa ra thời gian không đi mất, nó chỉ lặng lẽ nằm đâu đó trong ký ức, chờ một âm thanh quen thuộc để thức dậy.
Có những buổi trưa hè, nắng đổ lửa trên mái ngói, gió đứng im trong vòm lá, chỉ có tiếng ve là không biết mệt. Ve kêu đến khản giọng, như muốn nói hết những điều chưa kịp nói của một đời ngắn ngủi. Tôi bỗng thấy thương loài ve bé nhỏ. Sống âm thầm dưới đất bao năm, chỉ để đổi lấy một mùa hè rực rỡ mà chóng vánh. Phải chăng con người cũng vậy? Cũng có những tháng năm lặng lẽ, để rồi chỉ mong một lần được cất tiếng, được sống hết mình, dù ngắn ngủi.
Tiếng ve không chỉ gọi về tuổi thơ, mà còn đánh thức những điều ta tưởng đã quên. Một ánh mắt, một nụ cười, một buổi chia tay chưa kịp nói lời trọn vẹn. Có những người đã đi qua đời nhau như một mùa ve, rộn ràng đó rồi lặng im đó. Nhưng âm thanh thì còn ở lại, dai dẳng, như một sợi tơ vô hình buộc chặt ta với những ngày xưa cũ.
Tôi chợt hiểu, không phải ve làm lòng người xao động, mà chính lòng người đã mang sẵn những rung ngân, chỉ đợi ve về là cất lên thành tiếng. Và mỗi mùa hè đi qua, tiếng ve lại góp thêm một lớp ký ức, mỏng thôi, nhưng đủ để khi ngoảnh lại, ta thấy đời mình đã từng có những mùa rực rỡ đến thế.
