Ngày xưa của hôm nay
Chẳng biết bạn có giống tôi không, khi thường hay ngược về những ngày tháng cũ, để gặp lại mình và gặp lại bao dấu yêu xưa vẫn vẹn nguyên trong kí ức, mong tìm một chút tĩnh lặng, một chút thảnh thơi, một chút bâng khuâng, giữa không khí sôi động của cuộc sống công nghệ nhiều biến đổi này.
Có lúc, tôi thấy mình thả bước chậm rãi trên con đường làng rợp mát bóng tre, chạy dài ra tận cánh đồng mênh mông trước mặt. Bầu trời mùa hạ trong veo, những cánh cò trắng phau chao nghiêng theo chiều gió thổi, rủ nhau đáp xuống bờ cỏ xanh mềm mượt giữa thênh thang nắng gió, thong thả ngắm nhìn những chân ruộng còn thơm nồng mùi đất, mùi rạ rơm, sau mùa gặt mới. Chừng đã đủ, đàn cò khẽ nhấc đôi chân gầy mỏng mảnh đồng loạt bay lên, đứng nhìn từ xa, chúng như kết lại thành một dải lụa trắng mềm, điệu đàng làm duyên với đất trời khiến lòng tôi xao xuyến và tôi đắm đuối trong giấc mơ làm họa sĩ của riêng mình.
Có lúc, tôi thấy mình băng qua những sườn đồi ngập tràn sắc tím hoa sim, những trái sim đầu mùa chín mọng, núp sau nách lá gọi mời khiến tâm hồn trẻ thơ của tôi tan chảy. Tôi úp mặt vào từng chùm quả mọng, tận hưởng cái mùi vị thiên nhiên mộc mạc mà quyến rũ, mê mẩn theo vị chát ngọt thanh thanh tan ra nơi đầu lưỡi. Mà đâu chỉ có sim, những trái chùm chày đỏ, tròn như những hạt cườm đá, ngọt lịm cũng đã theo suốt tuổi thơ tôi. Những trái sim ấy, những quả chùm chày ấy đã gánh cả một thời tuổi nhỏ lam lũ nhưng đong đầy yêu thương đã gắn kết tôi và bạn bè tôi với quê hương xứ sở của mình, cho đến tận bây giờ.
Có lúc, tôi trôi theo những con đò nhỏ ven sông, lắng nghe thật sâu tiếng mái chèo khua nước, ngắm nhìn từng con sóng dập dềnh mê mải đuổi theo nhau, bỏ lại sau lưng những vệt xoắn dài lóng lánh ánh mặt trời, tựa như chuỗi ngọc khổng lồ chỉ có trong huyền thoại. Tôi nghe được cả tiếng cá quẫy đuôi chạm nhẹ vào thân đò rồi rất nhanh, tiếng động mong manh ấy mất hút giữa mênh mang sông nước, trả lại cho không gian sự tĩnh lặng đến nao lòng.
Dạt dào hương đồng gió nội/
Vẳng tiếng chuông chùa sao nghe bối rối/
Xôn xao bóng nước gọi mùa...
Thật ngẫu nhiên, trong tâm thế ấy, tôi nghe tiếng chuông chùa từ xa vọng lại mang theo thoang thoảng mùi hương hoa mộc, thoang thoảng mùi thiền và có cả bóng áo nâu sồng bình thản thấp thoáng giữa cỏ cây thanh tịnh, tôi thấy lòng mình nhẹ bẫng và an yên đến lạ. Tôi nghiệm ra, trong đời, có những thứ ta tình cờ bắt gặp lại có thể giúp ta lấy lại cân bằng, theo cách tuyệt vời nhất, mà ta chưa từng nghĩ tới.
Có lúc, tôi dạt vào một góc sân trường, thơ thẩn nhặt cánh phượng rơi ép vào trang vở còn thơm mùi giấy mới. Từ những cánh phượng hồng tươi ấy, gương bạn bè tôi lần lượt hiện ra vừa ngây ngô, vừa tinh nghịch. Những trận cười vô tư va vào những trái bàng non xanh lấp ló trong vòm lá biếc, bên ngoài khung cửa, làm vỡ ra những thanh âm trong vắt, tinh khôi. Trong khoảnh khắc xôn xao ấy, hình như có đôi mắt màu nâu hạt dẻ, lén nhìn qua ô cửa sổ, gửi nhanh xuống sân trường một ánh nhìn thương mến, đôi tay nhỏ nhắn với những ngón tay búp sen mềm mại kéo hai bím tóc vừa đủ che một nụ cười duyên. Và còn nữa, hình như có dăm ba chú ve đã cựa mình sau tán lá, thỏ thẻ gọi hè về để được tấu lên những âm thanh rộn rã. Tôi thấy mắt mình ươn ướt khi tiếng trống bế giảng cuối cùng vừa dứt, khép lại ba năm đã gọi thành tên của lũ học trò đáng yêu, vụng dại chúng tôi.
Có lúc, tôi dụi đầu vào lòng mẹ nũng nịu, cảm nhận rõ yêu thương nồng đượm qua từng ngón tay thon gầy mẹ luồn vào chân tóc, vuốt cho mái tóc bù xù của tôi gọn lại rồi mẹ khẽ lẩm nhẩm mấy câu hát ru ngồ ngộ: “Cái cò cái vạc cái nông/ sao mày dẵm lúa nhà ông hỡi cò/ không không tôi đứng trên bờ/ mẹ con nhà vạc đổ ngờ cho tôi…”.
Tôi bật dậy hỏi vu vơ: “Còn cái nông thì sao hả mẹ?”. Mẹ lấy ngón tay trỏ dí nhẹ vào trán tôi, mỉm cười, ánh nhìn của mẹ bỗng xa xăm, mẹ lại lẩm nhẩm như để trả lời câu hỏi của tôi: “Cái nông bảo vạc đồ tồi/ mày làm sao nỡ đổ lời cò con…”. Tôi lơ mơ hiểu rồi lơ mơ chìm vào giấc ngủ yên lành, trong vòng tay của mẹ. Tôi thấy mình cứ thế lớn lên, cứ thế thành người hồn nhiên với bao nhiêu là mơ mộng nhưng không quên mang theo lời ru mộc mạc mà thấm thía của mẹ.
Cứ thế, tôi dắt mình qua hết thảy những tháng năm xa, gặp lại hết thảy những dư âm ngày cũ. Tôi men theo bức tường thời gian, ngược chiều hiện tại để tìm về nơi đã cất giữ giùm tôi bao nhiêu là hoài niệm mà hoài niệm nào cũng chứa đựng trong đó những chân giá trị tinh thần vô giá. Chuyến đi ngược chiều của tôi không phải để trốn chạy khỏi thực tại mà vì tôi muốn tìm về cội nguồn nhân tâm của đứa trẻ vẫn luôn hiện hữu trong tôi để tựa vào, để tự tin bước tiếp trên hành trình về phía tương lai mạnh mẽ hơn, vững vàng hơn, nhẹ nhàng hơn.
Với riêng tôi, con đường làng, những sườn đồi, cánh cò, con đò, tiếng chuông chùa, sắc phượng và vòng tay của mẹ chẳng công nghệ hiện đại nào có thể tạo ra và thay thế được. Hình như, từ những khoảng lặng này, tôi đã thực sự nhận ra chiều quá khứ trong thước đo hiện tại quan trọng biết nhường nào. Bởi, nó không chỉ giúp tôi tìm thấy những tin yêu đích thực để tâm vững trí trong mà còn giúp cho cảm xúc và tư duy của tôi không bao giờ lạc lối, dù cuộc sống có thay đổi thế nào.
