Ngày ấy, tôi còn nhỏ. Còn bây giờ, đứa con gái út của mẹ đã sắp sửa bước sang tuổi lục tuần. Cái tuổi mà thời nay người ta vẫn vui vẻ đùa nhau là “tuổi mới qua dậy thì”. Cũng phải thôi, khi đất nước mình đã bước sang một thời kỳ mới, đời sống người dân ngày càng được nâng cao. Người ta quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe, đến vẻ đẹp và niềm vui của tuổi già. Ở độ tuổi này, con cái hầu hết đã trưởng thành, kinh tế và cuộc sống cũng dần ổn định. Từ nông thôn đến thành thị, chị em phụ nữ vẫn váy áo xinh tươi, tham gia dân vũ, khiêu vũ, rồi những môn thể thao mới như pickleball cũng trở thành một sinh hoạt đầy sôi động. Phụ nữ thời nay thật đa năng. Chị em trẻ trung, năng động, bắt nhịp với thời cuộc và dường như chẳng chịu để tuổi tác níu chân mình. Nói chẳng ngoa, U60 hôm nay vẫn có thể son rỗi, xuân sắc và rạng ngời. Vậy mà cũng ở cái tuổi ấy, mỗi lần nhìn di ảnh của mẹ, lòng tôi lại đau thắt.

Mẹ ngồi đó với ánh mắt xa xôi, già nua và khắc khổ trong tấm ảnh đen trắng đã loang màu thời gian. Chiếc khăn mỏ quạ cột ra phía sau, ôm lấy vành tóc vấn quanh đầu bằng một lõi vải dài mà ngày nhỏ tôi vẫn gọi là “cái đuôi trâu”. Bên ngoài cái đuôi trâu ấy còn quấn thêm một lớp vải nhung đen. Mẹ khẽ cười, nụ cười hiền dịu vừa đủ để lộ hàm răng đen nhánh. Thuở ấy, phụ nữ có tục nhuộm răng đen, mặc quần thâm, áo gụ. Mẹ tôi cũng như bao người phụ nữ cùng thời, bình dị bước qua cuộc đời trong những bộ quần áo chẳng có gì sang trọng, nhưng lại mang theo cả một thời gian khó của quê hương.

Mẹ ra đi khi mới sáu mươi mốt tuổi. Vậy mà mấy chục năm đã trôi qua, tôi vẫn không sao đồng hóa được cảm xúc của mình về sự ra đi và tuổi tác của mẹ. Trong tiềm thức, mẹ vẫn là một người đàn bà đã rất già. Có lẽ bởi những năm tháng mẹ đã sống quá nhọc nhằn, quá nhiều lo toan. Dáng người nhỏ hao gầy, mái tóc hoa râm, tấm lưng sờn dưới chiếc áo gụ cứ trở đi trở lại trong ký ức, se sắt một vùng tim. Nếu mẹ còn sống đến hôm nay, có lẽ mẹ cũng mới chỉ ở tuổi của tôi. Nghĩ vậy, lòng tôi càng đau.

Cuộc sống hôm nay đã đủ đầy hơn biết bao. Những bữa cơm không còn chỉ là chuyện lo sao cho đủ ăn như ngày xưa. Mỗi khi ăn uống, tiệc tùng, cỗ bàn đầy ắp những món ngon vật lạ, tôi lại chạnh lòng. Giá như chỉ một lần thôi, mẹ có thể trở về. Tôi sẽ nấu cho mẹ những món ngon nhất, sẽ ngồi bên cạnh, xới từng bát cơm cho mẹ. Tôi sẽ mua tặng mẹ một đóa hồng nhung vào một ngày dành riêng cho mẹ. Nhưng tất cả chỉ còn là giá như. Mẹ đã đi xa quá lâu rồi.

Ngày còn nhỏ, tôi hay dỗi hờn lắm. Là con gái út nên được mẹ cưng chiều hơn các anh chị. Có lẽ vì thế mà mấy chục năm mẹ đã đi xa, tôi vẫn chẳng thể nào nguôi được tình yêu thương mẹ dành cho mình. Có những đêm mẹ trở về trong giấc mơ. Tôi thấy mẹ đâu đó, gần gũi như chưa từng rời xa. Rồi choàng tỉnh, hốt hoảng kiếm tìm. Căn phòng vẫn im lặng. Mẹ không còn ở đó. Chỉ có nước mắt đã ướt đầm trên gối.