Giữa dòng trôi gấp gáp của cuộc sống, tôi dừng bước trước vạt xuyến chi rung rinh trong nắng chiều xuân hây hẩy, chợt thấy lòng dịu lại, tìm về một khoảng lặng bình yên. Loài hoa ấy chẳng hề kiêu sa, vậy mà vẫn đủ sức gieo vào lòng người sự xao xuyến, hoài niệm, để ta biết nâng niu hơn những vẻ đẹp đơn sơ ngay dưới chân mình.

Chẳng biết từ bao giờ, tôi đã trót yêu cái vẻ mỏng manh của loài hoa dại ấy. Dẫu cho xuyến chi không mặn mà đài các như hoa hồng, chẳng thanh cao, quý phái tựa lan, cũng chẳng ngát hương như hoa quỳnh, hoa huệ, nhưng mỗi lần bắt gặp triền hoa trắng là lòng tôi xao xuyến khôn nguôi. Tuy không sắc, không hương, xuyến chi lại ẩn chứa một sức sống bền bỉ lạ kì. Dù là bờ mương, gò đất, vệ đường hay triền đê sỏi đá, khô cằn... xuyến chi vẫn cứ vươn mình xanh tốt, lặng lẽ bung nở sắc trắng tinh khôi bất chấp nắng mưa, bão dông.

Có loài hoa nào bình dị mà kiên cường như xuyến chi? Hiểu phận mình là loài hoa cỏ dại, chúng chẳng kén chọn đất đai, cũng chẳng cần bàn tay chăm sóc vun trồng. Chỉ cần một chút nắng, chút mưa, chút gió trời, xuyến chi đã có thể vắt kiệt sức mình để xanh, để vươn mình trổ ngàn hoa trắng muốt. Chiều xuân mênh mang, khi ánh nắng cuối ngày dần trở nên dịu ngọt, cả một dải hoa xuyến chi lại rập rờn đùa giỡn với gió. Tôi cứ mải miết đắm chìm trong không gian ấy, khẽ khàng nâng niu từng nhịp thở, chỉ sợ một tiếng động nhỏ cũng đủ làm vỡ tan cái tĩnh lặng yên bình này.

Đối với những đứa trẻ nơi thôn dã như chúng tôi, xuyến chi không chỉ là cỏ dại, mà còn là cả một bầu trời kí ức. Đó là những buổi chiều không phải đến trường, tôi cùng lũ bạn chăn trâu trên triền đê lộng gió, thả những cánh diều đủ màu sắc lên trời xanh, chở theo ước mơ của những đứa trẻ nghèo bay thật cao, thật xa. Mải mê đuổi theo cánh diều, chẳng đứa nào để ý những hạt xuyến chi nhỏ xíu, gai góc đã bám đầy vạt áo, gấu quần gỡ hoài chẳng hết. Có khi lại là những lần túm năm tụm ba hái hoa, tỉ mẩn kết thành vòng cổ, vòng tay, hay chiếc vương miện đội đầu để đóng vai cô dâu, chú rể... Cứ thế, chúng tôi hồn nhiên đắm mình trong trò chơi con trẻ đến mức quên cả lối về.

Ít ai biết rằng, loài hoa dại ấy từ lâu đã trở thành một món ăn quen thuộc, bình dị trong bữa cơm của người dân quê tôi. Khi đông qua xuân đến, cây vươn mình đón những hạt mưa phùn ấm áp, đâm chồi nẩy lộc với sắc lá xanh non mơn mởn. Lũ trẻ chúng tôi thường tranh thủ lúc chăn trâu để hái những đọt xuyến chi non tơ nhất, mang về làm rau cho bữa cơm chiều. Đó là một thứ quà gói gọn cả hương vị của đồng nội, qua bàn tay nấu nướng đảm đang của mẹ đã trở thành một món ngon khó cưỡng suốt những năm tháng tuổi thơ. Mẹ rửa sạch rau, để cho ráo nước rồi luộc sơ qua. Chỉ cần chút mỡ lợn với hành tỏi phi thơm lừng trên bếp củi, thả mớ rau đã chần vào đảo nhanh tay là đã có nguyên một đĩa rau xào hấp dẫn. Món ăn dân dã của mẹ qua bao năm tháng, vẫn vẹn nguyên vị ngọt bùi của một thời gian khó.

Món ăn dân dã ấy theo năm tháng đã nuôi dưỡng chúng tôi lớn khôn. Tuổi thơ của chúng tôi cứ thế trôi đi cùng với sắc trắng tinh khôi và sức sống tiềm tàng, mãnh liệt của loài hoa dại. Ước mơ năm xưa của lũ trẻ nghèo thôn quê cứ lớn dần lên, rồi theo cánh diều bay đến các thành phố lớn. Thế nhưng cuộc sống nơi thị thành sôi động đã cuốn chúng tôi vào vòng xoáy của nó, khiến cho loài hoa kỉ niệm ấy có lúc tưởng như đã ngủ quên trong một góc ký ức chẳng bao giờ tỉnh dậy.

Giữa chốn phồn hoa, bữa cơm thường ngày cũng chẳng còn đĩa rau tập tàng, dân dã, mà được lấp đầy bởi những món cao lương mỹ vị. Để rồi một lúc nào đó, khi ta vô tình bắt gặp một nhành xuyến chi lạc lõng nở bên lề đường phố thị, bước chân ta chợt khựng lại. Sắc trắng nhỏ nhoi ấy như một chiếc chìa khoá vạn năng, mở toang cánh cửa thời gian, đưa ta vẹn nguyên trở về với tuổi thơ, nơi có những chiều chăn trâu cắt cỏ, nơi có những vạt xuyến chi nở trắng cả triền đê, nơi có bóng hình mảnh mai của mẹ trong gian bếp lấp lánh ánh lửa hồng...

Rời xa phố thị trở về đứng nơi triền đê của thôn quê, tôi lặng ngắm nhìn những bông hoa xuyến chi điểm xuyết nhị vàng giữa sắc trắng tinh khôi, lòng lại nhớ đến câu chuyện xưa mẹ thường hay kể trong gian bếp khi tôi phụ mẹ chuẩn bị bữa cơm chiều. Ngày xửa, ngày xưa, có một cô gái khuôn mặt xấu xí, sống cô độc, chưa bao giờ được ai yêu thương nhưng lại sở hữu giọng hát trong trẻo, say đắm lòng người. Có người lữ khách vì yêu giọng hát ấy đã dừng chân quan tâm yêu thương cô, nhưng chẳng bao giờ nhìn kĩ vào khuôn mặt ấy. Rồi một ngày người lữ khách rời đi chẳng lời từ biệt. Cô gái đợi chờ trong mòn mỏi, để rồi nỗi cô đơn đã hoá thân cô thành loài hoa xuyến chi. Loài hoa ấy cứ sinh sôi thật nhanh như muốn vươn xa kiếm tìm hơi ấm, khát khao tìm lại hạnh phúc...

Nếu như ta chưa từng biết thế nào là hạnh phúc, ta sẽ không biết trân trọng nó. Nhưng vì đã biết rồi lại mất đi, nên loài hoa ấy mới khát khao tìm lại sự yêu thương dù chỉ là mong manh qua những hạt gai bé xíu hay níu bước chân người. Và tôi, giữa buổi chiều xuân này, nhìn vạt hoa trắng nơi triền đê trải dài đến chân trời, tôi bỗng nhận ra: Đôi khi hạnh phúc chẳng ở đâu xa, nó nằm ngay trong sự kiên cường của một nhành cỏ dại, trong những kỉ ức lấm lem hạt gai và trong cả sự thấu cảm dành cho những điều bình dị nhất quanh mình.

Phải chăng đó cũng là cách mà mỗi chúng ta đối diện với tổn thương? Học cách bao dung với quá khứ, học cách mỉm cười với hiện tại và không ngừng khao khát về một ngày mai tươi sáng. Xuyến chi ơi, cứ xanh và cứ nở đi, bởi chỉ cần còn nở hoa, là tình yêu vẫn còn hiện hữu trên thế gian này.